North American AT-16-ND Harvard IIB

 Knetterend aanwezig

In de reeks vliegtuigen die zich karakteriseren door hun geluid neemt de Harvard een prominente plaats in. De tips van de propellerbladen van dit toestel zorgen bij hoge snelheden voor een bijna knetterend geluid.

Nederlandse wortels
Kindelberger was van Nederlandse afkomst en had als ontwerper bij Douglas meegewerkt aan het DC-1 en DC-2 ontwerp. Veel vooruitstrevende techniek daarvan is dan ook terug te vinden in de NA-16, zoals bijvoorbeeld de driedelige vleugel en de daarin aangebrachte splijtkleppen..

 

De Engelsen gaven het toestel de naam Harvard en de Australiërs gingen het de Wirraway noemen. Bij de US Navy werd het als SNJ en ook als J-Bird geadopteerd. In 1940 veranderde de USAAF de typeaanduiding in AT-6 (Advanced Trainer). Vanaf 1942, toen de productie van het type door North American naar Dallas werd verhuisd, werd in Amerika de benaming Texan geadopteerd. Canada gaf een vroege versie met een vast landingsgestel de naam Yale en hield voor de overige Harvard aan. Het toestel was het typische voorbeeld van het juiste vliegtuig, op de juiste tijd. Een Amerikaanse vliegerinstructeur omschreef het tijdens de Tweede Wereldoorlog nogal kernachtig: "This trainer is a gift of God".  

Lestoestel bij uitstek
Binnen de KLu is de Harvard tot 1962 hoofdzakelijke gebruikt als lesvliegtuig voor de Voortgezette Vliegeropleiding (VVO) en de Vliegerinstructeurs Opleiding (VIO) op de vliegbasis Gilze-Rijen. Ook was de Harvard veel te zien bij de basisvluchten op de diverse vliegvelden van KLu en MLD. Vanaf het eind van de vijftiger jaren was de Harvard ook ingedeeld bij de Basis Fotovlucht (BAFO) op de vliegbasis Deelen voor onder andere (lucht)foto-opdrachten. Begin 1968 was het de BAFO die de laatste KLu Harvards inleverde bij het Depot Vliegtuig Materieel (DVM) op de vliegbasis Gilze-Rijen.

De Harvards waren bij aankomst in Nederland gespoten in een RAF-camouflage kleurenschema en vlogen aanvankelijk in hun RAF-beschildering en met RAF-registratieletters, maar wel met (grote) Nederlandse roundels. Later werden ze in het bekende kanariegeel gespoten, dat ook wel bekend is als "RAF trainer-yellow", en van B-nummers voorzien. Rond 1960 werd de opvallende ‘dayglow'-beschildering aangebracht op alle lesvliegtuigen van de KLu voor een betere zichtbaarheid in de lucht. De vliegtuigen die ingedeeld waren bij de BAFO op Deelen waren voorzien van een camouflagebeschildering zonder dayglow.

Ook de Marine Luchtvaart-dienst (MLD) heeft veel met de Harvard gevlogen, zowel in Nederland als in de West. Het North American product werd ook gebruikt door de Rijksluchtvaartschool (RLS) op de vliegbasis Gilze-Rijen en later op het vliegveld Eelde. De RLS heeft 14 AT-6A Texan en 8 AT-16ND Harvard IIB toestellen in de vloot gehad, die tot 1960 trouw dienst hebben gedaan.


We waren filmsterren!
Onze Harvards hebben meegedaan aan diverse films waaronder "Een brug te ver" en "Soldaat van Oranje.

 

Film: youtube/channel HZijlstra  

logo ANBI-status: RSIN/fiscaal nummer: 809928991